Tafsir al-Mawdu’i : Kajian Pensejarahan

1. Perbincangan mengenai perkataan al-Tafsir telah berlaku secara meluas dalam buku-buku yang ditulis berasaskan ‘Ulum al-Tafsir dan ‘Ulum Al-Qur’an. Penulis sendiri ada menyatakan perkara ini dalam buku Kunci Mengenal al-Quran. Lihat Zulkifli Hj.Mohd Yusoff, (1996), Kunci Mengenal Al-Qur’an, Berita Publishing Sdn. Bhd, Kuala Lumpur. Sesiapa yang berhasrat mendapat penjelasan lebih lanjut bolehlah merujuk kepadanya. Malah perbincangan yang lebih terperinci melibatkan perkaitannya dengan al-Ta’wil boleh dirujuk kepada al-Dhahabi. Lihat al-Dhahabi , Muhammad Husayn, Dr. (1995), al-Tafsir wa al-Mufassirun, Maktabah Wahbah, h.15. Apa yang dicatat dalam perbincangan di atas adalah merupakan pengertian yang terbaik pada hemat penulis.

2. Ibrahim Mustafa et.al., (t.t), Al-Mu’jam al-Wasit, Al-Maktabah al-Islamiyyah, Istanbul, j.2, h.1040.

3. Ibn ‘Asyur (t.t), al-Tafsir al-Tahrir wa al-Tanwir, Tunis: al-Dar al-Tunisiyyah li al-Nasyr, j.1, h. 11.

4. Abu Hayyan, Muhammad bin Yusuf, (1983), al-Tafsir al-Bahr al-Muhit, Beirut: Mustafa al-Fikr, j. 1, h. 13-14.

5. Lihat beberapa pandangan mengenai tafsir metod ini dalam Shalahudin. Kafrawi ,Shalahudin, Methods of Interpreting the Qur’an: a Comparison of Sayyid Qutb and Bint al-Shati`, artikel dalam Islamic Studies Quarterly Journal, (J. 37, no. 1, 1998), h. 3.

6. Apabila para scholar berbicara mengenai al-Tafsir al-Ra’y, mereka lazim membicarakannya dari dua sudut. Pertama dari sudut bagaimana Islam memberi galakan kepada umatnya supaya menggunakan akal dan keharusan menggunakannya dalam membuat tafsiran terhadap ayat-ayat Al-Qur’an. Di dalam Al-Qur’an terdapat banyak dalil yang menyokong kenyataan ini. Kedua membuat percontohan menerusi buku-buku yang ditulis berasaskan al-Tafsir al-Ra`y . Lihat sebagai contoh, Fahd ‘Abd al-Rahman (Dr), (1414), Manhaj al-Madrasah al-‘Aqliyyah al-Hadithah fi al-Tafsir, c. 4, Beirut: Mu’assasah al-Risalah, h. 29-43, ‘Abd al-‘Azim Ahmad al-Ghabbashi, (1391H/1971M), Tarikh al-Tafsir wa Manahij al-Mufassirun, c.1, Cairo: Dar al-Tiba‘ah al- Muhammadiyyah, ,h. 58-62, ‘Umar Yusuf Hamzah (Dr), (1415H/1995M), Dirasat fi Usul al-Tafsir wa Manahijuh, j. 3.c. 2, al-Dawlah: Maktabah al-Aqsa, h153-187.

7. Beliau ialah Muhammad bin ‘Abd Allah bin Muhammad Abu Bakr Ibn al-‘Arabi salah seorang scholar dalam bidang al-Tafsir dan al-Hadith. Menurut Imam al-Suyuti, beliau pernah menulis beberapa buah buku yang terkenal dalam bidang ini. Buku beliau dalam bidang al-Tafsir ialah Ahkam Al-Qur’an. Buku beliau dalam bidang al-Hadith ialah Sharh al-Termidhi dan Sharh al-Muwatta’. Beliau meninggal dunia pada tahun 543H. Al-Suyuti, Tabaqat al-Mufassirin, edit oleh ‘Ali Muhammad ‘Umar (1396H/1976M), c.1. Kaherah: Maktabah Wahbah, h.105.

8. Beliau ialah ‘Ali bin Muhammad bin ‘Ali al-Tabrastani Ilkiya al-Harrasi. Beliau merupakan seorang scholar yang termasuk dalam kalangan mereka yang bermazhab Syaf’i. Antara buku beliau ialah Ahkam Al-Qur’an, Shifa’ al-Mustarsyidin dan Naql Mufradat Ahmad. Beliau meninggal dunia pada tahun 504H. Ibn al-‘Imad, op.cit., j.6, h.14-17.

9. Mustafa Muslim, (Dr), (1410H/ 1989M), Mabahith fi al-Tafsir al-Mawdu’I, c.1. Damsyiq: Dar al-Qalam, h.17-21. Lihat beberapa contoh dalam ‘Umar Yusuf. ‘Umar Yusuf Hamzah (Dr), Dirasat fi Usul al-Tafsir wa Manahijuh (t.t), al-Dawlah: Maktabah al-Aqs,h.130.

10 Lihat kuliah al-Tafsir al-Mawdu’I oleh Baqir Sadr. Muhammad Baqir al-Sadr, (1401H/1981M), al-Madrasah Al-Qur’aniyyah, c.2. Beirut: Dar al-Ta‘aruf li al-Matba‘ah, h.7-55.

11 Mustafa Muslim, op.cit., h. 23.

12 Sebagai contoh ialah seperti yang ditulis oleh al-Raghib. Al-Raghib al-Asfahani (t.t.), al-Mufradat fi Gharib Al-Qur’an, di edit oleh Muhammad Sayyid Kaylani, Beirut: Dar al-Ma‘rifah.

13 Mustafa Muslim, op.cit., h.23.

14 Al-Damghani, Al-Husin bin Muhammad (1985), Qamus Al-Qur’an aw Islah al-Wujuh wa al-Naza`ir fi Al-Qur’an, di edit oleh ‘Abd al-‘Aziz Sayyid al-Ahl, c. 5, Beirut: Dar al-‘Ilm li al-Malayin, h.167-169.

15. Ibid., h.167-168.

16 Kebanyakan Ahli Tafsir menyatakan al-Khayr di dalam ayat di atas bermaksud kuda. Kalau begitu, pentafsiran al-Khayr dengan makna harta adalah dilihat dari aspek yang agak jauh. Kuda adalah harta bagi seseorang pengembala.

17 Ibid.

18 Ibid.

19 Ibid.,h.168-169.

20 Ibid.

21 Ibid.

22 Ibid.

23 Ibid.

24 Mustafa Muslim, op.cit., h.27.

25 Mustafa Muslim, op.cit., h. 28-29.

26 Lihat beberapa uslub Surah Makkiyyah dan Madaniyyah dalam Al-Qur’an dalam Lichtenstadter. Lichtenstadter, Ilse, Quran and Quran Exegesis, article in Humaniora Islamica, (J. 2, 1974),h. 5.

27 Munasabat boleh berlaku antara satu ayat dengan ayat yang lain, antara satu petikan dengan petikan yang lain dan antara surah dengan surah yang lain.

28 Muhammad Qutb berkata , identiti surah Makkiyyah ialah Islamik doktrin yang menjelaskan dengan terperinci konsep tiada Tuhan melainkan Allah. Muhammad Qutb (1414H/ 1993M), Dirasat Qur’aniyyah, c. 7, Kaherah: Dar al-Syuruq, h. 22.

29 Lihat beberapa buah buah yang berkaitan rapat dengan perkara di atas seperti ; Ahmad bin Ibrahim bin al-Zubayr (1408H/ 1988M ), al-Burhan fi Tanasub Suwar Al-Qur’an, di edit oleh Sa‘id al-Fallah (Dr), Tunis: al-Jami‘ah al Al-Qur’an -Zaytuniyyah, Al-Suyuti, Jalal al-Din ‘Abd al-Rahman (1406H/ 1986M), Tanasuq al-Durar fi Tanasub al-Suwar, c. 1, Beirut : Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah, Muhammad Ahmad Yusuf al-Qasim (1399H/ 1979M), al-I‘jaz al-Bayani fi Tartib Ayat Al-Qur’an al-Karim wa uwarih, c. 1, Kaherah: Jami‘ah al-Azhar.

30 Kamus Bahasa Arab memberi definisi Munasabat sebagai kesesuaian dan keserasian. Al-Fairuz Abadi, Muhammad bin Ya‘qub (1987 ), al-Qamus al-Muhit, Beirut: Mu’assasah al-Risalah, h. 176. Ibrahim Anis, (Dr), dll, (1987 ), al-Mu‘jam al-Wasit, Beirut: Dar al-Amwaj, h. 916-917. Ibn Manzur, Abu al-Fadl Jamal al-Din, Lisan al-‘Arab, Beirut: Dar al-Fikr, t.t., j.1,h.755. Dalam amalan dan penggunaan Al-Qur’an, ia boleh dibahagikan kepada tiga bahagian. Pertama, Munasabat antara ayat-ayat Al-Qur’an. Kedua, Munasabat antara topik-topik Al-Qur’an dan ketiga, Munasabat antara surah-surah Al-Qur’an. Dengan merujuk kepada ketiga-tiga bentuk di atas, Ilmu Munasabat Al-Qur’an boleh disimpulkan sebagai suatu disiplin pengajian yang mencari perhubungan dan keserasian antara satu ayat Al-Qur’an dengan ayat yang lain, antara satu topik Al-Qur’an dengan topik yang lain dan antara satu surah dengan surah yang lain. Perkaitan yang dicari mestilah berasas kepada ayat-ayat dan surah-surah dalam Mushaf ‘Uthmani. Zulkifli Yusoff, Kunci Mengenal Al-Qur’an, op.cit., h.113.

31 Lihat beberapa diskusi tentang Fi Zilal Al-Qur’an: dalam Vincent J. Cornell, the Qur’an as Scripture, artikel dalam the Oxford Encyclopedia of the Modern Islamic World, op.cit., Oxford: Oxford University Press, 1933 or 1995, h. 391 dan Yvonne Yazbeck Haddad, The Qur`anic Justification for an Islamic Revolution: the View of Sayyid Qu³b, artikel dalam the Middle East Journal, (J. 37, no.1, 1983), h.17-18.

Selain Sayyid Qutb, terdapat beberapa usaha yang sama pernah dilakukan oleh scholar yang melakukan kajian berasaskan metod al-Mawdu’i surah tertentu. Sebagai contoh ialah al-Kaylani yang berbuat begitu pada Surah al-An‘am. Lihat al-Kaylani Ibrahim Zayd (Dr.), (t.t), Ma’rakah al-Nubuwwah ma‘ al-Musyrikin aw Qa±iyyah al-Risalah, (‘Amman: Maktabah al-Aqsa,t.t).

32 Syed Qutb (1406H/1986M), Fi Zilal Al-Qur’an, Cet. 12, Jeddah: Dar al-‘Ilm li al-Tiba‘ah wa al-Nashr, j. 3,h.1429-1510.

33 Bahagian pertama terdiri daripada ayat 1-4 , 5-8, 9-14, 15-18, 19, 20-23, 24-26 , 27-28 dan 29.

34 Bahagian kedua terdiri daripada ayat-ayat 30, 31, 32-35, 36-37 dan 38-40

35. Bahagian ketiga terdiri daripada ayat-ayat 41-44, 45-49 dan 50-54

36. Bahagian keempat terdiri daripada ayat-ayat 55-63, 64-66, 67-69 dan 70-75